Het Liquidatieproces: Over een ontregelde kroongetuige, een ontspoord moordproces en een onbekwame wetgever
26 maart 2010
Peter R. de Vries draait door en ontmaskert vooral zichzelf
12 april 2010
Show all

 

Met enige regelmaat zal ik onder de noemer “nieuws van de dag” aandacht schenken aan onderwerpen die in de media worden belicht. De bedoeling is om van mijn kant die aandacht juridisch te duiden. Veel berichten in de media over strafrechtelijke relevante onderwerpen zijn incorrect, misleidend en/of verschaffen een vertekend beeld. Vandaag een begin, waarbij ik bij wijze van uitzondering kort in ga op berichten die al een paar dagen oud zijn.

1. Op dinsdag 6 april j.l. kopte De Telegraaf “Gebruik videobewijs aan banden”.

Als gevolg van een uitspraak van de Hoge Raad zouden volgens de VVD “straatrovers, inbrekers en zakkenrollers vrijuit dreigen te gaan indien in hun strafzaak gebruik wordt gemaakt van beelden van bewakingscamera’s”. Als trouwe lezer van uitspraken van de Hoge Raad was ik enigszins verbaasd. Had ik deze op het eerste gezicht verstrekkende uitspraak over het hoofd gezien? Mijn verbazing ging gepaard met scepsis omdat Fred Teeven als geschokt kamerlid van de VVD in de krant van Wakkeer Nederland werd opgevoerd. Als Teeven aan het woord is, gaan bij mening rechtgeaard jurist de alarmbellen af!

Teeven is weliswaar voormalig officier van justitie, maar geen echt jurist. Nuances van rechterlijke beslissingen ontgaan hem en zijn motto lijkt te zijn: “Het doel heiligt de middelen”. Daarvan bleek mij al toen hij een keer een cursus die door mij werd gegeven moest volgen. Teeven is een omhooggevallen belastingsambtenaar en heeft zich vooral doen kennen als een crimefighter pur sang. Dat soort officieren, die tegenwoordig binnen het Openbaar Ministerie de dienst lijken uit te maken, pleegt doorgaans niet door juridische kennis, maar meer door scoringsdrift uit te blinken.

Zo ook nu. De beslissing van de Hoge Raad is te vinden onder LJN:BK6331 en die beslissing gaat helemaal niet -ook niet indirect- over het bewijs van videobeelden en bewakingscamera’s. De Hoge Raad past gewoon de wet toe en oordeelt dat een officier van justitie niet het recht heeft om privacy-gevoelige informatie als bijv. foto’s van (willekeurige) burgers op te eisen en in beslag te nemen. Het gaat dus om de mogelijkheid tot inbeslagneming. Dat laat uiteraard onverlet dat als er bruikbare videobeelden zijn, die beelden voor de opsporing en eventueel voor het bewijs gebezigd kunnen worden. Ook het opvragen van privacygevoelige informatie is mogelijk, maar daarbij is de wetgever zo wijs geweest  dat uitsluitend in de wat zwaardere gevallen “gevoelige”  informatie over een ieder -verdacht of niet- die die op de beelden staat, door het Openbaar Ministerie mag worden opgevraagd. 

Denkelijk is de kritiek van Teeven c.s. niet alleen op een zekere juridische blindheid of gemakzucht gebaseerd, maar  mogelijk mede is zij mede geïnspireerd door de weinig magistratelijke gedachte dat politie en justitie in hun poging om strafzaken op te lossen te veel door wetgeving en rechtspraak worden gehinderd. Een gedachte die voor te veel leden van het Openbaar Ministerie richtingevend lijkt te zijn. Zo gezien is de commotie een demagogische poging om de regering en de kamer op het verkeerde been te zetten en de mogelijkheden tot inbeslagneming te verruimen. In het huidige klimaat is het niet ondenkbaar dat die poging nog zal slagen ook. Want juridische scherpslijpers zijn in de kamer niet te bekennen (behalve misschien De Roon, maar die zit wat mij betreft bij de verkeerde club) en rechtsstatelijke beginselen zijn door regering en parlement al lang geleden verkwanseld. Gelukkig zal die poging, gelet op artikel 8 EVRM, altijd stranden op een veto van het EHRM. Teeven werd onlangs door Professor Willem Wagenaar in HP/De Tijd een “gevaar voor de rechtsstaat” genoemd. Ik ben het daar volledig mee eens.  

2. TBS-systeem onder vuur

Het tbs-systeem in Nederland verkeert in zwaar weer. Uit de uitzending van Peter R. de Vries van zondag 4 april j.l. bleek dat een tot levenslang veroordeelde kindermoordenaar Koos H. inmiddels in een tbs-kliniek was ondergebracht en daar naar pornofilms zat te kijken. En de ouders van het ontvoerde en misbruikte meisje Hannah uit Ede willen via een zogeheten burgerinitiatief het tbs-beleid in Nederland wijzigen om te voorkomen dat weigerachtige observandi de maatregel van tbs kunnen ontlopen. Er zijn inmiddels zoveel handtekeningen binnengehaald, dat het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer komt te staan.

Een even begrijpelijke als zinloze actie van de ouders en sympathisanten. Het recht om niet mee te werken aan psychologisch en psychiatrisch onderzoek mag iemand niet worden ontzegd en de huidige wetgeving maakt het al mogelijk dat ook aan weigerachtige obervandi de maatregel van tbs kan worden opgelegd. Vanzelfsprekend zal de animo om die maatregel op te leggen onder rechters niet groot zijn, maar ook dat is begrijpelijk en zal niet veranderen. Wel zal vermoedelijk de neiging toenemen om de reden tot weigering te onderzoeken en zal er meer druk ontstaan om van oude rapporten gebruik te mogen maken, ook zonder toestemming van de betrokkene. Die laatste optie is mijns inziens nog het meest kansrijk en op dat punt zou de Tweede Kamer actie kunnen ondernemen.

En wat de “geile” Koos H. betreft, begrijp ik werkelijk niet waar men zich druk over maakt. Zolang het niet zoiets als kinderporno betreft, zie ik er weinig kwaad in, zeker niet als iemand op een long stay-afdeling is geplaatst. Misschien is het zelfs wel goed, omdat het voor de gedetineerde de mogelijkheid biedt om de opgekropte spanning te ontladen en de behandelaars wellicht enig inzicht kan geven in de psyche van de veroordeelde. Wat mij frappeerde was meer hoe het mogelijk is dat iemand die een “kale” gevangenisstraf krijgt, in een tbs-kliniek terecht komt. Misschien een een-tweetje tussen de advocaat en justitie? Koos H. bleek tegenover reclasseringsambtenaren te hebben toegegeven dat hij de drie meisjes had vermoord. Hoeveel waarde aan deze “bekentenis” moet worden gehecht, weet ik niet. Want het is goed denkbaar dat H. in ruil voor deze bekentenis, naar de tbs-kliniek werd overgeplaatst, waar hij wellicht hoopt op gunstige rapportages die hem in de toekomst bij bijv. een gratieverzoek kunnen helpen.

Wedzinga@copyright2010